Beskid Niski. Wakacje rodzinne.

Akcja Wisła spowodowała wysiedlenie dużej części Łemków z Beskidu Niskiego. Kultura łemkowska, wyparta przez długie lata komunizmu odradza się opierając się z jednej strony na tradycji, z drugiej zaś na zapale przyjezdnych, którzy wybrali Beskid Niski na swój nowy dom. Przykładem takiej koegzystencji jest wieś Nowica, położona w dolinie Przysłupu, w której przyjezdni stworzyli warunki do zaktywizowania części świadomej swych korzeni mieszkańców. W tym lokalnym „przystanku Alaska” można znaleźć słynne rokowisko „Nowica 9”, chałupę zamieszkałą przez śląskich rockmanów (www.nowica.art.pl) miejsce wielu świetnych koncertów, Stowarzyszenie Magurycz odnawiające tradycyjną kamieniarkę łemkowską co widać na przykładzie przydrożnych krzyży i obelisków (www.magurycz.org), Stowarzyszenie Przyjaciół Nowicy (www.nowica.art.pl) organizujące w majowy „długi łikend” spotkania teatralne „Innowica”. Nie będę ukrywał – Nowica, a raczej jej górna część, Przysłup z rewelacyjną bazą w stadninie Kow&Boj (www.kowboj.com), była nasza bazą wypadową do dalszych wycieczek.

Zestaw propozycji wycieczek rowerowych w zachodniej części Beskidu Niskiego (od okolic Uścia Gorlickiego po Krempną).

Trasy około 30-40 km, z przeznaczeniem dla eskapad rodzinnych, w miarę ambitnych.
Ze względu na specyficzny rodzaj podłoża na drogach określanych jako szutrowe (duże kamienie, czasami głazy – zwłaszcza na stromiznach), polecane rowery to ATB/MTB, chociaż crossówki też nie powinny się rozlecieć. Przynajmniej nie po pierwszym razie.

Trasa nr 1 – ok. 33 km
Jest to wariant trasy rowerowej żółtej/pomarańczowej, omijający pasmo suchej Homoli (podjazd i zjazd dla speców, w sierpniu 2008 dodatkowo wymyte przez intensywne opady).

Uście Gorlickie(1) – Kijów – Czarna(2) – Brunary – Jaszkowa – Flasza(3) – Klimkówka – Zawodzie – Łosie – Kunkowa(4) – Uście Gorlickie.

1) Samochód można zostawić na kempingu – opłata 4 zł.
2) Można próbować przez Homolę, ale skręt z szosy jest tak świetnie oznaczony, że bardzo łatwo można znaleźć się w Czarnej. Dla upartych – zaraz jak zacznie się zjazd po podjeździe od Kijowa, trzeba szukać po prawej dwóch rozwidlających się dróg i skręcić w lewą z nich. Po jakimś czasie słuszność wyboru potwierdzi znak szlaku pieszego, niebieskiego. Oznakowania trasy rowerowej pojawiają się sporadycznie i rzadko są pomocne.
3) Za Jaszkową podjazd i polna droga w prawo-skos, do niebieskiego szlaku. Niebieskim szlakiem w prawo do czarnego i tym ostatnim, przez wioskę Flasza, do Klimkówki.
4) Na przeciwko baru z pstrągami w Łosiach jest droga, którą powinno się dotrzeć do Kunkowej w sposób bardziej cywilizowany niż wyznacza to trasa rowerowa.

Trasa nr 2 – od 24 do 32 km

Przysłup – Wierch(1) – Oderne – Uście Gorlickie – Kwiatoń(2) – Smerekowiec(3) – Gładyszów(4) – Przełęcz Małastowska(5) – Przysłup

1) Szlakiem żółtym, ale uwaga na odcinek przez las – gęstwa z bagnem i powalonymi drzewami. Najlepiej trzymać się ściany lasu.
2) Kościół katolicki w cerkwi z II poł. XVII w. (Św. Paraksewy)
3) Można wydłużyć trasę przez Skwirtne (cerkiew 1837 r.) i Regietów Niżny (stadnina koni huculskich z restauracją).
4) Cerkiew – jedyna na planie krzyża greckiego.
5) Można wydłużyć jadąc przez cały Gładyszów, aż do drogi na Krzywą, skręcić dwa razy w lewo i do przełączy dojechać szlakiem niebieskim (szeroka droga, praktycznie z jednym podjazdem dla speców)

Trasa nr 3 – 37 km

Wbrew dystansowi – wypoczynkowa.

Wysowa – Hańczowa (1) – Kiczerka(2) – Skwirtne – Regietów Niżny – Smerekowiec – Kwiatoń – Uście Gorlickie – Hańczowa – Wysowa(1)

1) Trasę Wysowa – Hańczowa pokonać można drogą asfaltową lub drogą szutrową u podnóża Koziego Żebra.
2) Jeżeli do Hańczowej dojechaliśmy asfaltem, to skręcamy w prawo w kierunku cerkwi, potem w lewo i żółtą trasą rowerową. Krótki podjazd, a potem z górki (na środku asfalt!).

Trasa nr 4 – 31-33 km
Zbudowana na bazie trasy rowerowej czarnej, z ominięciem jej wąskich ścieżek (ponoć bardzo słabo oznakowanych i łatwo się zgubić)

Wysowa – Przełęcz Hutniańska – Dom “Kudak” - Hirki(1) – Banica – Śnietnica – Stawisza – Hańczowa – Wysowa(2)

1) Przed “Kudakiem” skręcamy w lewo i trzymamy sie czerwonego szlaku (początkowo idzie razem z żółtym). Szlak, w pewnym momencie, przed ścianą lasu po prawej stronie, kręca w prawo w dróżkę. Nie jest to oznaczone (pewnie ścięto drzewo ze znakiem). Jeżeli minie się ten skręt, to dojedzie (lub raczej dopcha się) do szerokiej drogi z barierkami. Teoretycznie droga ta powinna tam być i wydaje się, że należy skręcić w nią w lewo. Niestety jest to nieoznaczony na mapie, dobudowany odcinek i skręcając w lewo dojedziemy do żółtego szlaku, któryśmy juz dawno temu zostawili. Można wrócić do czerwonego i szukać dróżki, którą odbija (pierwsze dowody na to, że jesteśmy na właściwej drodze pojawiają się po dobrych kilkuset metrach) lub po prostu skręcić na drodze w prawo. Szlak czerwony po jakimś czasie ją przetnie, można próbować nim walki, ale śmiało można kontentować się zjazdem drogą.
2) Z Hańczowej do Wysowej szosą lub trasą rowerową żółtą u podnóża Koziego Żebra.

Trasa nr 5 – 31 lub 37 km

Gładyszów – Krzywa(1) – Jasionka – Czarne – Radocyna(2) – Konieczna – Zdynia – Gładyszów

1) Do Krzywej możemy dojechać bezpośrednio, skręcając z drogi od Gładyszowa w prawo lub przez Wołowiec. Droga między Wołowcem jest szeroka, ale skrót czerwonym szlakiem gdzieś się gubi. Mamy za to dość długi podjazd, za którego szczytem, po pewnym czasie, pojawia się droga w lewo w dół (skrzyżowanie T-owe). Tam trzeba skręcić, by zjechać do Krzywej.
2) Na wysokości schroniska w Radocynie można odbić w prawo i drogą przez Zajęczą Górę dojechać do Zdyni. Jeżeli nie, to kontynuujemy do dawnej szkoły w Radocynie i skręcamy w prawo do Koniecznej. Trzeba trzymać się szlaku żółtego, bo tabliczkę z informacją o skręcie trasy rowerowej czerwonej ktoś przewiesił.

Trasa nr 6 – 34 lub 41 km

Krempna – Kiczera Żydowiańska – Ożenna(1) – Grab – Wyszowatka – Czarne(2) – Chatka w Nieznajowej(3) – Świątkowa Mała(4) – Kotań – Krempna

1) Do Ożennej – asfalt „wyspowy” z licznymi podjazdami
2) Należy przygotować się na 4 przeprawy (raczej w bród) przez Wisłokę
3) Na wysokości Chatki przeprawiamy się przez Zawoję, akurat tam wpadającą do Wisłoki (nie trzeba się rozglądać – można śmiało jechać główną drogą) i kontynuujemy jazdę. Jest jeszcze jeden przejazd przez Wisłokę, ale już po betonowych płytach.
4) Ze względu na malownicze cerkwie, z Małej Świątkowej (po obejrzeniu cerkwi) można zawrócić do Świątkowej Wielkiej i kombinować (np. niebieską trasą rowerową) do Kotania od północy.

Trasa nr 7 – 41 km
Dość szybka – można sprawdzić kondycję po poprzednich trasach

Przysłup – Droga Szutrowa nad Przysłupem i Nowicą(1) – Bielanka – Łosie – Klimkówka(2) – Uście Grolickie – Kwiatoń – Smerekowiec – Gładyszów – Przełęcz Małastowska – Przysłup

1) Drogi tej nie ma na mapie. Zaczyna się w miejscu, gdzie szlaki żółty i zielony wychodzą z lasu po naszej prawej stronie. Jest szlaban. Na mapie jest to miejsce, z którego idzie się trasą cmentarną na Magurę Małastowską. Koniec jest nad Nowicą i na mapie widać małą odnóżkę, prowadzącą donikąd.
2) Z Łosia do Klimkówki można dojechać naokoło lub próbować przez tamę. Ten drugi wariant raczej dla mających lekkie rowery, bo trzeba będzie je wtargać po ponad półmetrowych stopniach, sporo nad tamę, czyli kilkadziesiąt metrów. Żeby wysiłek ten skompensować, trzeba wziąć koniecznie aparat fotograficzny. Od drugiej strony, po podjeździe, widoki też są nie najgorsze.

Informacje praktyczne:

Dojazd:
Wiadomo, najlepiej samochodem. Dla niezmotoryzowanych polecam dojazd PKP do Grybowa (najlepiej z Krakowa pociągiem zwykłym PKP – jedzie godzinę wolniej od pośpiesznego i posiada miejsce do przypięcia rowerów). Z Grybowa trasą 28 (duży ruch) do Ropy lub do Szymbarku (zjazd w lewo na Bielankę). Trasa ta liczy w przybliżeniu 30 km.

Drugi wariant to dojazd do Gorlic i stamtąd albo trasą 28 do Szymbarku, albo drogą 977 w kierunku na przełęcz Małostowską. Trasa krótsza, z wymagającym podjazdem na przełęcz.

Noclegi:
Beskid Niski oferuje szeroki wachlarz noclegów w gospodarstwach agroturystycznych. Oprócz polecanego Kowboja warto zatrzymać się w „Nowica 29”. Dużo informacji na temat Beskidu jak i noclegów możecie znaleźć na stronach www.beskid-niski.pl.

Mapy:
Jest ich kilka. Niestety, nawet świeża mapa Compassu zawiera pewne nieścisłości wychwycone podczas wycieczek. Jednak nie są one na tyle mylące, by nie móc ze spokojnym sumieniem polecić poniższych map:
Beskid Niski, Compass, Rok wydania 2007 Skala 1:50 000
Beskid Niski, Demart, Rok wydania 2006 Skala 1:75 000
Beskid Niski część zachodnia, Wojskowe Zakłady Kartograficzne. Rok wydania 2000 Skala 1:50 000

Specjalne podziękowania dla Michała Koziorowskiego za objechanie i opisanie tras.
Specjalne podziękowania za pomoc dla Pani Sołtys Marii Wacek.
Specjalne podziękowania dla Firm Kross i Secesja za użyczenie rowerów do eksplorowania tras Beskidu Niskiego:
Kross Level A4
Kross Crow Rubble
Ghost EBS Cross PL